Οι ετήσιες εκθέσεις προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026 αποτυπώνουν στασιμότητα, μαζί με οπισθοδρόμηση, στην ευρωπαϊκή πορεία της Σερβίας και του Κοσόβου.
Στην περίπτωση της Σερβίας η έκθεση προειδοποιεί, καθώς διαπιστώνει οπισθοδρόμηση σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, την ελευθερία της έκφρασης, την εκπαίδευση και την εξωτερική πολιτική.
Η Επιτροπή εκφράζει ταυτόχρονα έντονη ανησυχία για την πόλωση που μεγαλώνει στην κοινωνία και για τις αδυναμίες στη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών. Στην εξωτερική πολιτική, το Βελιγράδι εξακολουθεί να σημειώνει χαμηλά ποσοστά ευθυγράμμισης με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας της ΕΕ, κυρίως επειδή αρνείται να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία.
Στον διάλογο με την Πρίστινα, η ΕΕ ζητά από τη Σερβία να πάψει να αντιτίθεται στην ένταξη του Κοσόβου σε διεθνείς οργανισμούς και να εφαρμόσει τη Συμφωνία της Οχρίδας του 2023. Σκληρή κριτική ασκείται και γιατί δεν έχουν λογοδοτήσει οι υπεύθυνοι για τα αιματηρά επεισόδια στο χωριό Μπάνισκα τον Σεπτέμβριο του 2023.
Οι Βρυξέλλες αφήνουν ωστόσο ένα περιθώριο αισιοδοξίας για τη Σερβία. Οι πρόσφατες βουλευτικές εκλογές και ο σχηματισμός της νέας κυβέρνησης παρουσιάζονται ως ευκαιρία για «νέο ξεκίνημα» και για αναστροφή των αρνητικών τάσεων.
Την ίδια περίοδο η Κομισιόν είχε μια πρώτη επικοινωνία με τη «Φοιτητική Λίστα», που αναδείχθηκε νικήτρια των εκλογών.
Τι καταγράφει η έκθεση για το Κόσοβο
Η έκθεση για το Κόσοβο εστιάζει στην παρατεταμένη θεσμική παράλυση, η οποία «έχει εγκλωβίσει τη χώρα και έχει εμποδίσει την προώθηση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων». Στο κράτος δικαίου η Κομισιόν διαπιστώνει μηδενική πρόοδο, ενώ στη μάχη κατά της διαφθοράς τα αποτελέσματα μένουν περιορισμένα.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά κρίνονται τα στοιχεία για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης. Η έκθεση επισημαίνει επιθέσεις εναντίον δημοσιογράφων, ορισμένες από τις οποίες προέρχονται ακόμη και από στελέχη της κυβέρνησης. Στην οικονομία, η περιορισμένη πρόοδος στην ενέργεια εξακολουθεί να φρενάρει την ανάπτυξη.
Στο ζήτημα του διαλόγου, η ΕΕ επικρίνει την Πρίστινα για την άρνησή της να προχωρήσει στη συγκρότηση της Ένωσης Σερβικών Δήμων (ZSO). Οι Βρυξέλλες καλούν το Κόσοβο να ξεκινήσει τη διαδικασία με βάση τις δεσμεύσεις του. Διευκρινίζουν επίσης ότι το καθεστώς των σερβικών δομών πρέπει να επιλυθεί μέσω διαλόγου και όχι με μονομερείς ή ασυντόνιστες ενέργειες.

































